Château Migraine – Ilja Gort

Ik had nog niet eerder een boek van Ilja Gort gelezen. Ik geef het eerlijk toe. Natuurlijk kende ik hem wel. Die man met die prachtige fedora hoed, die op tv tussen wijnranken loopt te mijmeren alsof het leven niet veel meer vereist dan zon, een goede fles en een beetje zelfspot. Oorspronkelijk reclameman, later wijnboer en inmiddels een soort zelfgebottelde televisiepersoonlijkheid, met een blend van charme, overdrijving en kennis. Maar goed, zijn boeken – nee, daar was ik nog niet aan begonnen. Tot nu.

Mag ik nog een keer bijschenken, mevrouw?

Met Château Migraine laat Gort zien dat hij zijn verschillende levens werkelijk heeft weten te distilleren tot een soepel leesbaar, verrassend literair mengsel. In eerste instantie denk je: ach, dit is gewoon Ilja Gort die wat wegfantaseert over het leven tussen de druiven in Frankrijk. Zoals hij dat op televisie ook doet. Maar dan neemt het verhaal een wending. En nog één. En voor je het weet zit je midden in een roman die zich steeds verder verknoopt, met vaart geschreven, doordrenkt van ironie, maar nergens oppervlakkig. Een boek dat leest alsof iemand vraagt: “mag ik nog een keer bijschenken, mevrouw?” En voor je het weet zit je met een halve fles wijn in je tokus.

Verleiding en bedrog 

De plot is op het eerste gezicht klassiek: een ogenschijnlijk gewoon stel wijnmakers, waarvan dan wel één een ervaren wijnfraudeur, zetten alles op het spel om een wijnkasteel in de Provence te kopen. Ze raken verstrikt in een wereld vol verleiding, bedrog en morele vraagtekens. Maar bij Gort blijft het daar niet bij. Château Migraine is een satire op de wereld van de wijn, de marketing en het grote geld, maar ook een ode aan het leven in de Provence – met al zijn grillen, geuren en gewoontes.

Leuk detail: Ilja Gort liet zich voor deze roman inspireren door het Provençaalse drama rond Château Miraval, het wijndomein van Brad Pitt en Angelina Jolie. Na hun scheiding verkocht Jolie haar aandelen stilletjes aan een Russische investeerder — iets wat volgens de afspraken eerst aan Brad had moeten worden aangeboden. Wat volgde: rechtszaken, media-ophef en genoeg sappige toestanden om de roddelpers wekenlang te voeden. Gort deed er z’n voordeel mee en tapte er een paar flessen inspiratie uit.

Antonov

Hoofdpersonen zijn Maxim en Claudine. Wat na de koop van een kasteel in de Provence begint als een droom onder de zon, verandert al snel in een kat-en-muisspel met een louche Russische investeerder Oleg Antonov die zich aandient als vermeende redder van hun vers gemaakte schulden. Al snel ontpopt deze ‘kleine man’ zich tot een machtsdespoot die niets en niemand ontziend de macht grijpt om naar later blijkt dit stel ´kapot´ te maken. De titel Château Migraine is niet alleen een knipoog naar goedkope wijn, maar ook naar het soort leven dat je op het eerste gezicht romantiseert, maar dat bij nader inzien flink kan bonken.

Stijl en betekenis – soepel als een goed glas rood

Gort schrijft zoals hij praat: beeldend, anekdotisch, met gevoel voor ritme en timing. Maar in dit boek laat hij ook zien dat hij weet hoe je spanning opbouwt, hoe je karakters gelaagd maakt en hoe je proza laat stromen zonder te forceren. Af en toe neigt hij naar het cabareteske, maar hij weet net op tijd terug te schakelen naar ernst. De taal is rijk, overdadig, maar nooit kitsch. Denk aan een wijn die net iets meer vatrijping heeft gehad dan strikt noodzakelijk – maar daardoor juist interessant wordt.

Château Migraine leest als een spiegel voor iedereen die droomt van een leven onder de zon – of dat nu als toerist, emigrant of fictieve wijnboer is. Gort neemt je mee in de verleiding én in de valkuilen van het goede leven. Hij weet als geen ander hoe Frankrijk kan bedwelmen én verwarren, hoe romantiek en realiteit elkaar verdragen – of juist niet.

Tot slot – een zomerboek met pit

Een aanrader voor wie houdt van het genre ‘lichte roman met diepgang’, voor wie Zuid-Frankrijk niet alleen als decor ziet, maar als karakter, en voor wie af en toe wil lachen om zichzelf en zijn Provençaalse dromen. Ilja Gort serveert je in Château Migraine geen goedkope rosé, maar een mooi glas met een stevige afdronk. En voordat Ilja Gort deze boekbespreking het predicaat ‘geen ruk aan’ meegeeft: ik heb het boek in een adem uitgelezen en ik beloof hem dat ik meer boeken van zijn hand ga lezen! Santé!