Sommige huizen laten je niet meer los. Ze kruipen onder je huid, nog voor je de drempel overstapt. Zo verging het mij bij Villa E-1027 in Roquebrune-Cap-Martin, aan de Franse Rivièra. Dit witte huis, dat hoog boven de zee lijkt te zweven, werd tussen 1926 en 1929 ontworpen door de Ierse architecte en ontwerpster Eileen Gray – met steun van haar partner Jean Badovici. Wat bedoeld was als een intieme liefdeswoning, groeide uit tot een mijlpaal van het modernisme en precies daarom verdient ze haar plek als Maison du Mois.
Het bijzondere aan dit huis is niet alleen de architectuur, maar de manier waarop Gray erin slaagde om functionaliteit te laten samenvloeien met zachtheid. Villa E-1027 is rationeel en poëtisch tegelijk: ontworpen met het hoofd, maar bewoond met het hart.
Eileen Gray (1878–1976) was een Ierse architecte en meubelontwerpster die uitgroeide tot een pionier van de moderne architectuurbeweging. Ze studeerde aan de Slade School of Fine Art in Londen en ontwikkelde zich tot een veelzijdig ontwerpster met een passie voor lakwerk en meubeldesign. In de jaren 1920 vestigde ze zich in Parijs, waar ze haar eigen studio opende en samenwerkte met invloedrijke figuren zoals Jean Badovici en Le Corbusier. Villa E-1027 werd haar meesterwerk – haar manifest over wonen.
Een ontmoeting met een huis
Wanneer ik terugdenk aan mijn bezoek, voel ik opnieuw de rotsachtige helling onder mijn voeten, de geur van pijnbomen die zacht fluisteren in de zeebries, en de zon die het witte huis deed opgloeien alsof het een liefdesbrief was aan de Middellandse Zee. Ik herinner me dat ik dacht: dit huis, de Villa E-10127 en ik: ik zou hier heel graag wonen. Het huis paste om me heen als een jas.
Wanneer ik de villa opnieuw in gedachten binnenloop, voelt zij meteen vertrouwd. De architectuur, het licht, de zee – het maakt alle zorgen stil en nodigt uit tot ademen, tot gewoon ‘zijn’. Ontworpen tussen 1926 en 1929 vormt Villa E-1027 één van de meest subtiele manifesten van modernisme met mediterrane intimiteit.
Mediterrane intimiteit in Villa E-1027 van Eileen Gray en Jean Badovici in Roquebrune-Cap-Martin. Fotografie: Karin van Os – 2016
Een huis vol liefde en licht
Eileen Gray kocht het hellende stuk grond aan de Promenade Le Corbusier, hoog boven zee, met het idee van een werk- en woonplaats voor haarzelf en Jean Badovici , een architect én criticus. Het huis meet circa 160 m², verdeeld over twee niveaus, met pilotis onder het hogere gedeelte, een dakterras, en horizontale bandramen die de zee lijken vast te grijpen. De naam ´E-1027´ is een geheimzinnige codering, samengesteld uit de initialen van Gray en Badovici: E = Eileen, 10 = J(Jean), 2 = B(Badovici), 7 = G(Gray).
Binnen is niets toeval. Gray ontwierp meubels, verlichting, kasten, zelfs de etikettering van de kamers. Alles stroomt samen tot één harmonie tussen architectuur en leven. En als je daar staat, met de deuren open naar de rotsen en het kabbelende water beneden, voel je hoe dit huis een omarming is voor het oog en voor het hart.
Eileen Gray, Villa E -1027 – Interieur en luiken. Fotografie: Karin van Os
Een rijke geschiedenis, soms stormachtig
Natuurlijk is het niet alleen zonneschijn. Nadat Gray de villa in 1932 verliet, ging zij over in handen van Badovici, en later kreeg het verscheidene eigenaren, waarbij het gebouw beschadigd raakte. Rond 1938–1939 schilderde Le Corbusier enkele muurschilderingen in de villa, zonder toestemming van Gray, wat later veel discussie gaf. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het pand zelfs gebruikt als doelwit voor schietoefeningen. Nog later raakte het in verval.
Muurschildering in de Villa E 1027 van Le Corbusier die tot controverse met Eileen Gray leidde. Fotografie: Karin van Os
Cap Moderne
Sinds 1999 is Villa E-1027 echter eigendom van het Conservatoire du Littoral, met een restauratieproject onder leiding van de vereniging Cap Moderne. Met veel zorg en respect voor Gray’s originele ontwerp. Zo kreeg dit bijzondere huis haar waardigheid terug.
Zou ik er kunnen leven?
Jazeker, ik zou hier heel graag wonen. Voor mij klopt alles: de eenvoud en precisie van de architectuur, de warmte van het zonlicht dat door de ramen stroomt, de rustige loggia’s waar ik ‘s ochtends een cappuccino zou drinken met uitzicht op zee. Het huis sluit aan op wie ik ben: een liefde voor licht, rust, kunst, zingeving en tegelijkertijd de moderne levenslust.
Toen ik daar was, voelde ik even hoe het zou zijn: wakker worden, de deuren openen, de geur van zout, het zachte geklater van de branding. De meubels – ontworpen door Gray zelf – nodigen uit tot zitten, lezen, nadenken. Alles heeft z’n plek. Is precies op maat, zonder overbodige franjes.
Romantisch à la Provence
In de avond, wanneer de zon zakt achter de rotsen en het water koper-violet kleurt, werpt het huis lange schaduwen over de terrassen. Ik stel me voor dat ik daar op een loungebed zit, een glas rosé in de hand, terwijl de cipressen en pijnbomen knisperen. Het mediterrane leven hier is zacht, een beetje traag, maar vol aandacht.
De villa is niet groot, het is intiem, en juist daardoor zo charmant. In de tuin, de rotsen, de paden loopt een mediterrane weemoed, een zucht naar eenvoud, naar verbinding met landschap en licht. Het huis verwelkomt die sfeer en maakt haar deel van het interieur.
Tijdlijn van Villa E-1027
- 1926–1929 – Ontwerp en bouw door Eileen Gray en Jean Badovici
• 1932 – Gray verlaat de villa; Badovici neemt het beheer over
• 1938–1939 – Le Corbusier schildert muurschilderingen zonder toestemming
• 1940–1944 – Villa gebruikt als doelwit tijdens de oorlog
• 1999 – Restauratie door Conservatoire du Littoral en Cap Moderne
De Cabanon van Le Corbusier
Op wandelafstand van Villa E-1027 ligt Le Corbusier’s Cabanon, een bescheiden vakantiehuis dat Le Corbusier in 1951 voor zichzelf bouwde. Het is een voorbeeld van zijn minimalistische benadering van wonen en staat symbool voor zijn zoektocht naar de ideale leefruimte. De Cabanon, inmiddels erkend als UNESCO Werelderfgoed, vormt samen met Villa E-1027 en het restaurant L’Étoile de Mer het ensemble van het Cap Moderne complex. Een bijzondere locatie met ongekende wereldwijde culturele betekenis.
Het verhaal van Villa E-1027 en Le Corbusier’s Cabanon: iconisch modernisme aan de Middellandse Zee, gered en herleefd door Cap Moderne en partners.
Bezoek Villa E-1027
Voor wie deze iconen van de moderne architectuur zelf wil ervaren, zijn er diverse mogelijkheden:
- www.capmoderne.monuments-nationaux.fr
- Bezoekinformatie: Villa E-1027 www.nice.love-spots.com
- Cabanon le Corbusier : www.fondationlecorbusier.fr
“Architectuur is het spel van de volumetrie onder het licht.”
Le Corbusier
Verder kijken: het werk van Eileen Gray
Naast Villa E-1027 ontwierp Gray ook Villa Tempe à Païa in Menton, gebouwd in 1934. Gray ontwierp deze villa met een focus op licht, luchtcirculatie en panoramische uitzichten. De villa werd later uitgebreid door de Britse schilder Graham Sutherland, wat resulteerde in de naam ´La Villa Blanche´.
Daarnaast ontwierp Gray de Maison Zervos in Vézelay, een vakantiehuis dat tussen 1937 en 1943 werd gerenoveerd door Jean Badovici, met vermoedelijke deelname van Gray. Het huis is een voorbeeld van moderne architectuur uit de eerste helft van de 20e eeuw
Hoofdfoto: Villa E 1027 – Roquebrune-Cap-Martin – Fotografie: Karin van Os- 2016. Het grijze doek is inmiddels vervangen door een blauw doek (zie film)
Karin van Os is kunstenares en binnenhuisarchitect met meer dan 30 jaar ervaring. Ze maakt deel uit van de kunstenaarsgroep Art Angels en stelt voor Hans in the Provence maandelijks de ART AGENDA PROVENCE samen. Daarnaast schrijft ze artikelen, onder meer voor de rubriek Maison du Mois, waarin bijzondere Provençaalse huizen worden belicht.
Lees ook de artikelen in de rubriek Maison du Mois van:
Augustus 2025
September 2025
Nieuwsbrief
Abonneer je op de gratis nieuwsbrief van e-magazine Hans in the Provence. Dan weet je zeker dat je geen artikel over de Provence meer mist!
Heb je vrienden die het e-magazine Hans in the Provence ook leuk zouden vinden? Stuur dan de link naar ze door! Dat zou heel fijn zijn!
Mooie reportage!