Er zijn ochtenden in de Provence waarop je eerder wakker bent dan de wekker. Vandaag was er zo één. De lucht helder, een dun laagje rijp dat de velden een zilveren glans geeft, rook die uit schoorstenen kringelt alsof ieder huis zijn eigen winteradem heeft. Een stille bevestiging dat de seizoenen hier nog echt werken.
Mormoiron en Flassan
Mijn ronde met Beau, mijn bernersennenhond, begint altijd in Mormoiron, mijn eigen dorp. Het slaapt nog, maar de straten ademen al een vertrouwd ritme. Terwijl ik loop, moet ik denken aan Flassan: aan de wijngaarden en de kersenvelden bij hameau Les Gaps. Onderwerpen van filmpjes die de afgelopen weken online honderdduizenden keren zijn bekeken.
Ze laten zien hoe het Provençaalse leven jong en oud blijft fascineren. Hoe traditie en natuur hier samenkomen in beelden die mensen raken, tot ver buiten de regio. Misschien worden die filmpjes zoveel bekeken, omdat ze niet alleen de Provence tonen, maar ook een manier van leven waar we heimelijk naar terugverlangen.
Diezelfde aantrekkingskracht zie ik terug wanneer het landschap plaatsmaakt voor handen die werken. Bij mijn bezoek aan santonnier Denis Voeux in Séguret. Geconcentreerd werkte hij aan zijn kleifiguren: een vrouw met kind welke nog niet helemaal is aangezet. Ook daarvan maakte ik een filmpje. Steeds opnieuw zie ik hoe zijn werk zowel lokale bewoners als mensen van ver weg weet te boeien. Het is geen nostalgie. Het is leven dat opnieuw wordt gevormd — precies zoals de Provence dat al eeuwen doet.
Saint-Didier
Niet veel later die ochtend sta ik op de maandagochtendmarkt van Saint-Didier. Op het terras van café Le Siècle drink ik een kopje thee. Om mij heen praten mensen over kerstvoorbereidingen, over familie die onderweg is, over de bûche die dit jaar wél zelf wordt gebakken.
Het zijn vooral gepensioneerden die hier de tijd hebben om rustig rond te dwalen. Ik vermoed dat ik de jongste ben op het terras en voel me even een stille observator van hun ritme. Het geklepper van glazen, het zachte geroezemoes van stemmen. Het dorp ademt laag voor laag, zoals de rijp op de velden. Wie hier rondkijkt, voelt hoe traagheid geen gebrek is, maar een vorm van weelde — iets wat we in onze haast bijna zijn verleerd.
Avignon
Van het dorpsritme naar de stad Avignon is het maar een korte rit, maar het verschil voelt groter. Ik wandel over de Place des Corps Saints richting l’église des Célestins. Hoe vaak ik het ook heb gezien, ieder jaar wil ik toch even langs de kerststal van Avignon. Omringd door kraampjes van ambachtslieden, met name santonniers.
Het is rustig. Te rustig. De stilte voelt vreemd, alsof de stad even pas op de plaats maakt, terwijl de herinneringen aan vroeger luid rondzingen. Met weemoed denk ik terug aan de grote kerststal in het gemeentehuis en de talloze houten kraampjes op de Place de l’Horloge. Politiek en qua veiligheid niet meer haalbaar. Niet alles blijkt zich in de Provence opnieuw te vormen.
Terugblik op het jaar
Terugkijkend op het afgelopen jaar zie ik hoe de Provence zich steeds opnieuw laat ontdekken. In de kleine dorpen waar ambachten blijven bloeien. Op de markten waar jong en oud elkaar ontmoeten. Bij kunstenaars die blijven verrassen. En bij lezers die ons volgen en verhalen doorgeven.
Het was een jaar van verbinden. Van nieuwe ontmoetingen én vertrouwde rituelen.
Dank voor het meereizen dit jaar — voor het samen ontdekken van de Provence, haar dorpen, markten en verhalen. Hier klopt de Provence in de weken voor kerst. Niet als verleden tijd. Maar als een mooie belofte voor de toekomst.
Fijne Feestdagen!
Mormoiron
Lees hier eerdere columns van Hans Brouwer in deze serie:
Nieuwsbrief
Klik op de link: https://encr.pw/UqXJO en abonneer je op de gratis nieuwsbrief van e-magazine Hans in the Provence. Dan weet je zeker dat je geen artikel over de Provence meer mist!
Heb je vrienden die het e-magazine Hans in the Provence ook leuk zouden vinden? Stuur dan de link naar ze door! Dat zou heel fijn zijn!
