Zondagmorgen vertrokken we vanwege de warmte redelijk vroeg richting Caromb. In de Provence leer je in de zomer vanzelf je ritme aanpassen, en begint je dag gewoon wat eerder.
Fête de la Figue
Iets voor tienen liepen we de hoofdstraat van het dorp binnen. De kramen voor de Fête de la Figue stonden klaar. De eerste bezoekers wandelden rustig langs tafels vol verse vijgen, streekproducten en creatieve lekkernijen. De zon stond nog vriendelijk aan de hemel. Het dorp werd langzaam wakker.
Wat meteen opviel: dit was geen feest waarbij alleen de naam van een streekproduct centraal stond. Hier stonden nog volop telers met vijgen uit Caromb zelf. En dat is tegenwoordig niet overal meer vanzelfsprekend. Bij veel oogstfeesten in de Provence zie je dat de oorspronkelijke producenten soms steeds moeilijker te vinden zijn. Het feest blijft bestaan, maar de verbinding met het product wordt kleiner. In Caromb was die verbinding nog duidelijk aanwezig. De vijg kwam hier niet alleen uit een doosje. Je zag de mensen erachter.
De vijg die Caromb op de kaart zette
De band tussen Caromb en de vijg is geen recente ontdekking voor toeristen. De vijgenboom hoort al eeuwen bij het mediterrane landschap. Rond de Middellandse Zee wordt de vrucht al duizenden jaren geteeld. De Grieken en Romeinen waardeerden de vijg niet alleen om de smaak, maar ook omdat gedroogde vijgen lang bewaard konden worden.
Ook in de Provence kreeg de vijgenboom een vaste plek. Een boom bij het huis, in de tuin of op een stukje land. Een vrucht die weinig nodig had, goed tegen de droogte kon en in de zomer voor een overvloedige oogst zorgde.
Maar in Caromb groeide de vijg uit tot meer dan een boom in de tuin. Vanaf de negentiende eeuw werd de vijg hier steeds belangrijker als landbouwproduct. Rond het dorp ontstonden vijgenboomgaarden en de ligging aan de voet van de Mont Ventoux bleek gunstig voor de teelt. Het klimaat, de bodem en de kennis van lokale telers zorgden ervoor dat Caromb bekend werd om zijn vijgen.
Aan het begin van de twintigste eeuw was de vijg al een belangrijk handelsproduct. In 1900 werd in Caromb ongeveer twintig ton vijgen geregistreerd. De vrucht was niet alleen voedsel voor de eigen bevolking, maar ook een product waarmee het dorp handel dreef.
De trots van Caromb: de Figue Longue Noire
De bekendste vijg van Caromb is de Figue Longue Noire de Caromb. Een langwerpige vijg met een donkerpaarse, bijna zwarte schil en een roodachtig vruchtvlees. De smaak is intens zoet, zacht en aromatisch. Wie hem proeft, begrijpt waarom deze vijg zo gewaardeerd wordt. De naam zegt eigenlijk alles: deze vijg hoort bij Caromb. De Figue Longue Noire is niet zomaar een fruitsoort die toevallig in het dorp wordt verkocht. Generaties telers hebben de soort hier gekoesterd en onderdeel gemaakt van het lokale landschap.
De zwarte vijg van Caromb is de onbetwiste ster van het festival. Aan vrijwel iedere kraam liggen de fluweelzachte vruchten uitnodigend uitgestald – vers van de boomgaard.
Een vijg is niet zomaar een vijg
Wanneer je je wat verdiept in de vijg merk je al snel dat er veel meer soorten bestaan dan de gemiddelde marktbezoeker kent. Er zijn honderden vijgenvariëteiten, met grote verschillen in kleur, structuur en smaak. Groene vijgen zijn vaak zachter en subtieler. Ze hebben een lichte honingachtige zoetheid en een meer verfijnd aroma. Donkere vijgen hebben meestal een krachtiger karakter. Ze zijn voller van smaak, zoeter en vaak wat meer jamachtig van structuur. De Figue Longue Noire de Caromb behoort tot die laatste categorie. Ook de oogst verschilt per soort. Sommige vijgenrassen geven een eerste oogst in de zomer en later nog een tweede oogst. De lokale zwarte vijg van Caromb wordt vooral in de zomer geoogst.
Een feest waar het product nog leeft
Natuurlijk waren er in Caromb ook de bekende kramen met producten uit de terroir. Lokale specialiteiten, ambachtelijke producten en alles wat bij een Provençaals oogstfeest hoort. Maar wat Caromb onderscheidde, waren de vele creatieve producten. Caromb kent vele ‘artisans’ en dat zag je terug op dit oogstfeest, waardoor het geheel een wat kunstzinnige uitstraling kreeg.
Tussen de kramen vol vijgen, streek- en creatieve producten slenteren bezoekers ontspannen over de markt. Opvallend detail: de iconische Provençaalse rieten tas ontbreekt bijna nergens en lijkt net zo onmisbaar als de vijgen zelf.
Een traditie die nog klinkt
Het standaard moment bij een oogstfeest in de Provence is de optocht door de hoofdstraat van de verschillende confréres in traditionele kleding. Zo ook in Caromb. Een hele stoet die vervolgens plaatsnam op het podium om toe te spreken en toegesproken te worden. Opvallend: hier werd gesproken in het oorspronkelijke Provençaals. Niet als een stukje folklore dat speciaal voor toeristen was opgevoerd, maar als een taal die nog steeds bij het dorp hoort. Daarna volgde een vertaling in het Engels voor de bezoekers en vervolgens het Frans. Een klein moment, maar misschien wel het moment waarop je het beste voelde waarom dit feest bijzonder is. Caromb vierde niet alleen een vrucht. Het vierde een manier van leven.
In hun traditionele gewaden trekt de Confrérie de la Figue Longue Noire de Caromb door de straten van het dorp. Met deze kleurrijke optocht eren de broederschapsleden al decennialang de beroemde zwarte vijg van Caromb en houden zij een geliefde Provençaalse traditie levend.
Een lunch met vijgen
Rond het middaguur begon de warmte toch zijn werk te doen. De schaduwplekken werden voller en langzaam vertrokken bezoekers richting huis of terras. Wij ook. Maar natuurlijk niet voordat we nog even genoten van waar deze dag om draaide. Vijgen. Want soms ontdek je de Provence niet in een groot spektakel. Soms zit de Provence gewoon in een rijpe vrucht, geteeld door mensen die weten waar ze vandaan komt.
Bronnen:
Meer lezen over oogstfeesten in de Provence
- Zonnige drukte op Fête de la Fraise
- Meer dan asperges in Mormoiron
- Fête des Saveurs du Parc du mont Ventoux in Sault
- Fête des Champignons in St Trinit
- Fête des Courges in Montbrun-les-Bains
- Fête du Citron in Menton
De sfeer van de Fête de la Figue in Caromb blijkt ook online aan te slaan: de video is inmiddels al meer dan 10.000 keer bekeken op Instagram en Facebook. Ben jij er ook weleens geweest?
Nieuwsbrief
Klik op de link: https://encr.pw/UqXJO en abonneer je op de gratis nieuwsbrief van e-magazine Hans in the Provence. Dan weet je zeker dat je geen artikel over de Provence meer mist!
Heb je vrienden die het e-magazine Hans in the Provence ook leuk zouden vinden? Stuur dan de link naar ze door! Dat zou heel fijn zijn!
