De Provence is rijkelijk gevuld met oude nederzettingen, verhalen van volkeren die er eeuwen terug gewoond hebben en overweldigende natuurformaties. Vandaag duik ik in het verhaal van Les Grottes de Villecroze – de grotten in Villecroze. Een klein Provençaals dorp in de Var regio met indrukwekkende grotwoningen.
Geschiedenis Les Grottes de Villecroze
Ergens in de Haut-Var ligt een zonovergoten tufsteenrots. 700.000 jaar geleden, rond het einde van de lokale ijstijd, vormden zich hier troglodytische grotten. Deze grotten zijn het resultaat van een langzame verkalking van planten en mossen door een enorme waterval die over de tufsteenrots naar beneden komt. Deze waterval, rijk aan kalksteen, bedekte in het verleden de hele huidige klif. Op haar weg naar beneden creëerde deze waterval het aldus gevormde gesteente: tufsteen. Het resultaat van de verstening van planten en mossen.
10e eeuw
In de 10e eeuw vonden de monniken van de abdij Saint-Victor in Marseille hun weg naar deze troglodytische grotten. Hier vonden ze bescherming tegen de Saracenen. Met de veiligheid van de grot achter zich en het vrije uitzicht over het land voor zich waren de benedictijnse monniken optimaal beschermd. Ze creëerden schietgaten en verdedigingswerken om hun positie te verbeteren. Gedurende enkele eeuwen bleven de grotten in die hoedanigheid een veilige basis bieden. De monniken lieten een priorij installeren in de buurt van de Saint-Victorkapel, grenzend aan de huidige begraafplaats. De grotten en landerijen in de omgeving vielen onder hun eigendom.
16e eeuw
In de 16e eeuw kwamen de grotten na een ruil in het bezit van Nicolas d’Albertas, een lokale heer die de vallei in zijn bezit had. In 1566 transformeerde hij de primitieve nederzetting tot een middeleeuwse vesting in renaissance stijl. Hij creëerde woonvertrekken en vensters met stenen kruis raamstijlen, verdeeld over vijf niveaus. Desondanks is er nimmer een permanente bewoning in de grotten geweest.
17e eeuw
Na een periode in het bezit van de lokale heer hebben de monniken zich het eigendom wederom toegeëigend via een gerechtelijke procedure. Vervolgens hebben zij het in 1633 geschonken aan de lokale bevolking. Sindsdien zijn de grotten en haar woningen gemeentelijk bezit.
Classificering
In 1924 werden de grotten geclassificeerd als Natuurmonumenten van Artistieke Aard. Dit vanwege de unieke mix van geschiedenis en geologie, met opmerkelijke grottekeningen.
Een bezoek aan Villecroze-les-Grottes
Hedendaags zijn de grotwoningen opengesteld voor geïnteresseerde bezoekers. Het bezoeken van de grotten is uitsluitend mogelijk in de periode van april tot en met oktober tegen betaling. In 2025 werd een entreeprijs van €5,- per persoon gehanteerd. Je dient online te reserveren op de website www.grottes-villecroze.fr.
Koele temperatuur
De rondleiding wordt voornamelijk in het Frans gedaan. Voor bezoekers die de Franse taal niet machtig zijn, zijn er informatiebladen beschikbaar in het Engels. Tijdens het bezoek kan je de diverse vertrekken en overweldigende ruimtes ontdekken. De grotten zijn diverse stalactieten rijk, gevormd door de jaren heen. Je verkeert er in de semi-duisternis met een relatief constante temperatuur van 11 graden Celsius. Als je vanuit de warme Provençaalse zonnige buitenlucht komt is het wel even schakelen, maar dat is misschien juist wat de grotwoningen zo indrukwekkend maakt?
De tufsteenrots van Villecroze. Van buiten stil en zonovergoten, van binnen gevormd door water, tijd en door mensen gebouwde schuilplaatsen. Fotografie: Lieke Lobregt.
Zacht licht valt door de openingen van de grot naar binnen en tekent het reliëf van de eeuwenoude rotsen. Fotografie Dumontant Maud – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=51228876
In de Salle des Colonnes rijzen natuurlijke zuilen op uit de rots, gevormd door water, kalk en tijd. Een bijna kathedrale ruimte. Fotografie Dumontant Maud – Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=51228885
Draag gesloten schoenen!
Een bezoek is niet geschikt voor kinderen onder de zes jaar en mensen die slecht ter been zijn. Tevens wordt het aangeraden om gesloten schoenen te dragen. Er zijn diverse trappen met ongelijke treden.
Na de grotten de Toscaanse tuin verkennen
Een bezoek aan de grotten duurt circa 30-45 minuten. In combinatie met een wandeling door de Toscaanse tuin en het dorp Villecroze, kun je er een goede middag spenderen. Persoonlijk vind ik een bezoek aan Villecroze altijd een erg fijn, rustiek en mooi uitstapje. Je ervaart er het echte Provençaalse leven. Het is nog geen toeristische trekpleister.
Toscaanse tuin
Aan de voet van de grotten is een Toscaanse tuin aangelegd die het gehele jaar vrij toegankelijk is. Deze twee hectare grote Toscaanse tuin biedt een prachtig zicht op de grotten, compleet met een waterstroompje, prachtige bomen en planten. Bij de zuidelijke entree bevindt zich een speeltuin voor het kleine grut. Je kunt vanuit de tuinen tot bij de waterval komen die langs de grotwoningen naar beneden klatert. In de zomer kan deze echter wel eens opdrogen.
Picknicken in het park
Door de overvloedige aanwezigheid van volwassen bomen is het park een ideale plek voor een zomerse picknick. Het water verkoelt de lucht en is heerlijk om even pootje te baden of om over de stenen te springen. Aan de zuidkant van het park vind je aan de buitenzijde een smoothiebar, bij de uitgang aan de oostkant zit een ijssalon.
Aan de voet van de grotten ligt de Toscaanse tuin van Villecroze. Schaduw, stromend water en uitzicht op de rotswand. Fotografie Lieke Lobregt.
Plantjesmarkt van Villecroze
De laatste zondag van april vindt er een plantjesmarkt plaats in de Toscaanse tuin. Een heel leuk uitje om lokale kwekers te kunnen ondersteunen en streekgebonden planten aan te schaffen. Ideaal voor als je zelf een woning in de omgeving hebt en planten zoekt die passen bij het klimaat! Persoonlijk vind ik de plantjesmarkt erg gezellig! Wederom: geen toeristenuitje, maar het echte Provençaalse leven.
Het dorp Villecroze
Villecroze geniet van de classificatie ‘Village de Caractère‘: een karaktervol dorp. Het is een relatief klein en rustig dorp, vergeleken met enkele van haar buren.
Het dorp beschikt over een gezellig plein met horeca, een jeu de boule baan en grote platanen die in schaduw voorzien. Het plein wordt begrensd door een lavoir (een oude wasplaats) en de indrukwekkende kerk. Op dinsdag vindt hier wekelijks een kleinschalige, maar erg gezellige, brocante markt plaats. Daarnaast is er op donderdag een Provençaalse boerenmarkt.
Le vieux village
Aan de overkant van de doorgaande weg loop je het oude gedeelte van Villecroze in: le vieux village. Een waar labyrint aan smalle straatjes met diverse arcades, trapjes en verassingen om de hoek. Her en der heb je een doorkijkje naar een prachtig uitzicht over de heuvels. Door het gehele dorp vind je foto’s die exact die plek vertonen, maar dan enkele tientallen jaren geleden. Als ‘geschiedenisgekkie’ vind ik het altijd erg leuk om te ontdekken hoe het er vroeger uit zag. Een leuke en speelse ontdekkingstocht over het leven in Villecroze in tijden van weleer.
Chapelle Saint Victoir
Als je geheel afdaalt in het vieux village kom je aan de zuidzijde terecht bij het Théâtre de Verdure, een openluchttheater met een ruimtelijk park eromheen. Hier bevindt zich ook een kleine kapel, de Chapelle de Villecroze.
Wil je echter de Saint-Victor kapel bezoeken die gesticht is door de benedictijnse monniken die aan de start van de historie staan in Villecroze? Deze vind je hier, aan de rechterkant van de doorgaande weg naar Salernes.
De Chapelle Saint Victor, aan de rand van Villecroze. Een kleine, stille getuige van de monniken die hier eeuwen geleden bescherming zochten. Fotografie Lieke Lobregt.
Kun je geen genoeg krijgen van oude Provençaalse nederzettingen?
Heb je de smaak te pakken en wil je nog meer Provençaalse grotten ontdekken? Breng dan eens een bezoekje aan het nabijgelegen Cotignac, geclassificeerd als één van de mooiste dorpen in Frankrijk. En ik snap wel waarom!
Parkeren Les Grottes de Villecroze
In Villecroze zijn er diverse parkeermogelijkheden. Langs het park en de grotten ligt een ruime parkeerplek. Deze kan in de zomer echter wel eens vlug vollopen. Dan is er nog ruimte achter de kerk of in de doodlopende straat Boulevard Charles Bernard.
Tip
Heb je na een bezoek aan Villecroze tijd over? Bezoek dan het hoger gelegen buurdorp Tourtour met haar indrukwekkende panoramische uitzichten (aanrader ten tijde van de zonsondergang!).
Lieke Lobregt kwam twaalf jaar geleden als stagiaire naar een makelaarskantoor in de Provence — en ze is nooit meer echt weggegaan. De charme van het Zuid-Franse leven greep haar meteen en inmiddels is ze – ook al woont ze nu na omzwervingen weer in Nederland – de trotse eigenaar van twee karakteristieke dorpshuisjes in het pittoreske Tourtour. Lieke heeft een grote fascinatie voor de geschiedenis van de Provence en deelt haar kennis en liefde voor de regio in verdiepende artikelen voor het e-magazine Hans in the Provence.
Nieuwsbrief
Klik op de link: https://encr.pw/UqXJO en abonneer je op de gratis nieuwsbriefvan e-magazine Hans in the Provence. Dan weet je zeker dat je geen artikel over de Provence meer mist!
Heb je vrienden die het e-magazine Hans in the Provence ook leuk zouden vinden? Stuur dan de link naar ze door! Dat zou heel fijn zijn!
Mooi verhaal!