Verscholen in de Provençaalse heuvels vind je vele authentieke dorpjes. De één wat rustiger dan de ander, maar allemaal met hun eigen charme en trots. Tourtour is één van die dorpjes. Een klein dorpje op een kleine 600 meter hoogte met een uniek uitzicht over de Provence, een grote historie, unieke bewoners en een verhaal om te vertellen.
Les Plus Beaux Villages de France
Waar het dorp in de winter de rust zelve is met 500 inwoners, loopt het in de zomer vol met toeristen uit alle windstreken. Het dorp is geclassificeerd als één van Les Plus Beaux Villages de France en niet geheel zonder reden! Mensen komen af op het prachtige middeleeuwse hart, het gezellige plein, de adembenemende vergezichten en de avonden met livemuziek. Tourtour is in de zomer een bruisend geheel. In de maanden juli en augustus vinden er vele festiviteiten plaats: er wordt flink geïnvesteerd in het behouden van Provençaalse cultuur en het delen hiervan met de buitenwereld.
Tourtourains
Het toeristische, bruisende Tourtour is echter niet hoe ik het dorp zie. Voor mij is Tourtour een dorp met een grote historie en een hechte kern. Een dorp met families die er al vele jaren wonen, waar diverse generaties zijn opgevoed en elkaar oud hebben zien worden. Jongere generaties kiezen ervoor om in het dorp te blijven, om hun eigen kinderen er op te voeden en dicht bij hun familie te blijven. De Tourtourains.
Huiskamer
De lokale bar doet dienst als een soort huiskamer. Mensen treffen elkaar, omarmen elkaar en geven elkaar twee uitbundige zoenen op de wang. Zelfs de jeugd. Ze drinken samen een kop koffie of pastis, wisselen de laatste roddels uit en bekijken het volk dat hun dorp binnenstroomt. Als er een bekende voorbij loopt, wordt er eens een enthousiaste schreeuw gegeven. Mensen zorgen voor elkaar en passen op elkaar.
Jeu de boule
Als ze zin hebben in een verzetje begeven ze zich naar het jeu de boule terrein aan de overkant van het plein. En nee, dat is geen saai spelletje met die ballen. De Tourtourains gaan er compleet in op, de competitieve aard komt boven. Ze joelen elkaar uit, kloppen elkaar enthousiast op de schouder of slaken een kreet van vreugde. Een heerlijk schouwspel om van te genieten.
Provençaals dorp
In de lokale kruidenierswinkel word je enthousiast begroet door dezelfde mensen die al vele jaren deze winkel draaiende weten te houden. Ik kom hier niet alleen binnen voor mijn dagelijkse baguette, maar ook voor het praatje. Hoe het met de kinderen gaat, dat ze alweer zo groot zijn geworden en hoe het met de kat gaat. De winkel is een verbindende factor in het Provençaalse dorp.
De lokale bouwvakkers zie je op alle daken staan, de hoveniers in de tuinen en de horeca wordt gedreven door hechte families. Tourtour draait op en voor deze mensen. De mensen die het dorp in leven houden. Want zonder deze mensen zou Tourtour slechts een verzameling panden zijn met een historie, maar zonder toekomst.
Historie
Want historie, dat heeft het dorp wel. Ik ben een aardige geschiedenisfreak. Ik hou ervan om mij te verdiepen in de verhalen van vroeger, de functies van de panden en het leven van de lokale bewoners.
Eerste bebouwing Tourtour
Wist je bijvoorbeeld dat Tourtour maar liefst 3 kastelen heeft! Het allereerste kasteel was het Vieux Chateau, gelegen bij het lavoir. Dit kasteel was de eerste bebouwing, tezamen met de kerk St. Denis boven op de heuvel. Vanuit het Vieux Chateau is het dorp verder ontwikkeld in de 12e eeuw. Het kasteel is met de achterkant tegen een rotspartij aangebouwd. De eerste ring huizen is rondom deze rots gebouwd.
Tweede bouwring Tourtour
De tweede ring huizen is aan de oost- en zuidkant van het kasteel gebouwd tussen de 14e en 16e eeuw. Rondom deze ring werden diverse poorten aangebracht ter verdediging en beveiliging van het dorp. Twee van deze poorten zijn hedendaags nog zichtbaar. In deze tweede ring van bebouwing vind je ook het tweede kasteel, Chateau Puget. Een kasteel dat niet als zodanig te herkennen is. Je zou het eerder aanzien als gewoon één van de vele oude panden. Maar, de overlevering vertelt dat zelfs de tempeliers hier nog eens vergaderd hebben in de ronde kelder. De oude eigenaresse van het pand wist mij dit vele jaren geleden met een zekere mysterieuze toon te vertellen. Of het echt waar is? Dat laten we in het midden, want soms is het gewoon leuk om in het verhaal te geloven.
Transhumance
In deze tweede ring vind je ook vele belangrijke elementen voor het leven in het verleden. Hier vind je de oude graanmolen, de olijfmolen, de broodoven, de oude ziekenboeg en het smalle straatje wat gebruikt werd voor de transhumance. Als de schapen de bergen in gingen, of uitkwamen, werden ze door dit smalle straatje heen gedreven. Ze konden slechts per stuk, of per twee, door het steegje. Zo konden ze gemakkelijk geteld worden.
Derde bouwring Tourtour
In de 17e eeuw is het dorp uitgebreid met de derde ring aan de oostkant van de tweede ring. In deze derde ring werd het plein aangelegd en statige huizen eromheen gebouwd. De huizen werden op het noorden gebouwd en de tuinen op de zuidkant aangelegd. Aan de zuidkant van Tourtour vind je nog steeds vele kleine tuintjes die behoren bij huizen uit het dorp.
Chateau Raphélis
In de derde bouwring vind je wederom vele belangrijke panden voor het leven in het verleden. In deze bouwring vind je Chateau Raphélis, het huidige gemeentehuis sinds 1951. Voorheen zat het gemeentehuis echter in één van de panden langs Bar des Ormeaux. Hier heeft ook de jongensschool gezeten. Tegenwoordig is het pand in bezit van Fransen die het als vakantiehuis voor de familie behouden. Schuin tegenover, waar momenteel de winkel Grain de la Folie zit, zat vroeger de meisjesschool en de pastorie. Een stukje verderop vind je de oude gevangenis en rechtszaal.
Fonteinen
Een terugkerende factor in elke bouwring van het dorp is de watervoorziening. Tourtour wordt gevoed door de bron Sainte Rosaire. Deze bron voedt het lavoir, voorziet de olijfmolen van water en voedt alle 8 fonteinen. Het water uit meeste fonteinen is drinkbaar en daar wordt tegenwoordig nog steeds gretig gebruik van gemaakt op een warme zomerdag.
Mijn heden & verleden in Tourtour
Tourtour is voor mij thuiskomen. Elke keer als ik het dorp binnen mag lopen, voel ik dat een bepaalde rust bezit van mij neemt. Ik geniet van het geluid van de fonteinen, de pikzwarte nachten met sterren en de prachtige historische panden. Het voelt altijd als een warm welkom als ze vanaf de bar naar je zwaaien en bij de kruidenierswinkel vragen hoe het met de kinderen gaat.
Ruim 12 jaar geleden ben ik als een blok gevallen voor het dorp, haar mensen en haar historie. Ik heb het geluk gehad dat ik er in mijn jonge twintiger jaren heb mogen wonen en werken. Tegenwoordig mag ik mij trotse eigenaresse noemen van een dorpshuis in het hart van het dorp. Zo’n huisje ergens uit de middeleeuwen met scheve trappen, lage kozijnen en een deur die klemt. Een huisje met historie, gerenoveerd met behoud van die historie en ingericht met brocante stukken.
Ik hoop er nog vele jaren te mogen komen, te mogen ontdekken en te mogen ontmoeten.
Lees ook van Lieke Lobregt:
Nieuwsbrief
Klik op de link: https://encr.pw/UqXJO en abonneer je op de gratis nieuwsbrief van e-magazine Hans in the Provence. Dan weet je zeker dat je geen artikel over de Provence meer mist!
Prachtig!!! Echt genieten van het Provençaalse leven!