Er zijn plekken waar het landschap ouder lijkt dan de mens. Fontaine-de-Vaucluse is zo’n plek. Wanneer ik hier kom, ga ik bijna altijd even zitten op dat houten bankje onder de grote platanen, rechts van de rotonde. Er staat tegenwoordig een klein informatiebord. Het vertelt iets over deze plek, maar niet waarom ik er steeds terugkeer. Dat zit niet in de tekst op dat bord. Het schuilt in de schaduw van de platanen. In het geluid van de Sorgue. In de rust die langzaam over je heen valt.
Op zulke momenten vraag ik me af of Francesco Petrarca, bijna zeven eeuwen geleden, iets soortgelijks moet hebben gevoeld. Niet hetzelfde als ik, maar wel dat sommige plekken meer zijn dan een landschap. Dat ze betekenis krijgen doordat mensen er leefden, liefhadden en nadachten.
De Source de la Sorgue komt vanuit de kalksteen van het Vaucluse-massief naar boven. Een natuurlijke kracht die al eeuwen het leven in de vallei bepaalt.
Fontaine de Vaucluse ligt niet toevallig naast water. Het is ontstaan dankzij water. De Sorgue ontspringt hier uit een diepe bron in de kalksteen. Lang voordat er bezoekers kwamen, bepaalde het water het leven in deze vallei. Het dreef papiermolens aan, maakte ambachten mogelijk en gaf mensen een reden om zich juist hier te vestigen.
Petrarca en de zoektocht naar betekenis
Zeven eeuwen geleden kwam hier een man die, net als veel mensen vandaag, op zoek was naar rust en inspiratie. Francesco Petrarca, de Italiaanse dichter en een van de grondleggers van het humanisme, verbleef in de veertiende eeuw regelmatig in de vallei van de Sorgue. Hij ontvluchtte de drukte van het pauselijke Avignon om de stilte van de Sorgue op te zoeken. Hier dacht hij na over Laura, de vrouw die centraal staat in zijn beroemde gedichten en die uitgroeide tot een van de bekendste liefdesverhalen uit de Europese literatuur.
Wat mij aanspreekt aan Petrarca is niet alleen dat hij hier ooit verbleef, maar vooral dat hij in Fontaine-de-Vaucluse iets herkende wat mensen nog steeds herkennen. Sommige plekken geven een mens de ruimte om anders te kijken.
Zeven eeuwen geleden schreef Petrarca hier een van zijn beroemde sonetten voor Laura. Zijn woorden bleven bewaard in het museum dat zijn naam draagt, aan de overkant van de Sorgue.
Misschien is dát wel de echte kracht van Fontaine-de-Vaucluse. Niet de bron waarvoor iedereen komt, maar de rivier die je even laat stilstaan. Een rivier die herinneringen bewaart.
De kano’s wachten aan de oever van de Sorgue. Verderop glijden de eerste bezoekers al mee met de stroom van de rivier.
Voor mij heeft Fontaine-de-Vaucluse ook een persoonlijk verhaal.
Met mijn kinderen begonnen we hier regelmatig aan een kanotocht over de Sorgue. Het water op, langzaam meebewegen met de ijskoude rivier, terwijl het landschap aan ons voorbijgleed. De bestemming was eigenlijk niet het belangrijkste. Het ging om de tocht zelf. Samen op het water. De warmte van de Provence. De hoedjes op. Het rustige tempo van de rivier. Aan het einde van de dag hetzelfde gevoel: moe, voldaan en met herinneringen die jaren later nog steeds terugkomen. Misschien is dat wat rivieren doen. Ze verbinden momenten die ver uit elkaar liggen. Petrarca zat hier eeuwen geleden na te denken bij dezelfde rivier. Ik zat hier met mijn kinderen, genietend van een dag samen. Andere mensen, andere tijd, maar hetzelfde landschap. Het water verbindt ons zonder dat het verandert.
De Sorgue in de vroege herfst. Een ander licht, een ander ritme.
Wanneer het dorp weer van zichzelf wordt
De meeste bezoekers ontdekken Fontaine-de-Vaucluse in de zomer. Dan vullen terrassen zich, wandelen gezinnen langs de rivier en zoeken bezoekers verkoeling aan het water. Maar zelf kom ik er het liefst in de herfst. Dan verandert de sfeer. De drukte neemt af. De bomen langs de Sorgue kleuren langzaam goud en rood. Fontaine-de-Vaucluse wordt dan minder een toeristische trekpleister en meer een plek die weer van zichzelf lijkt. Misschien is dat ook de Fontaine-de-Vaucluse die Petrarca heeft gekend. Niet de plek van bezoekers en avondlijke lichtshows, maar de plek die overblijft wanneer de bezoekers verdwijnen.
Het water blijft
De afgelopen eeuwen kwamen mensen naar Fontaine-de-Vaucluse om verschillende redenen. Papiermakers kwamen voor de kracht van het water. Petrarca kwam voor inspiratie. Gezinnen kwamen voor een dag langs de rivier. Wanneer ik weer op het houten bankje onder de platanen zit, zie ik mensen komen en gaan. Ze maken foto’s, wandelen langs de Sorgue en vervolgen hun weg. Zoals generaties voor hen. Petrarca veranderde. Mijn kinderen veranderden. Ook ik veranderde. Maar de Sorgue blijft stromen. Het water blijft. De mens verandert.
The other source
Fontaine-de-Vaucluse heeft meer dan één bron. De Sorgue brengt water naar de vallei. Petrarca bracht ideeën die eeuwen later nog altijd doorwerken.
Nieuwsbrief
Klik op de link en abonneer je op de gratis nieuwsbrief van e-magazine Hans in the Provence. Dan weet je zeker dat je geen artikel over de Provence meer mist!
Heb je vrienden die het e-magazine Hans in the Provence ook leuk zouden vinden? Stuur dan de link naar ze door! Dat zou heel fijn zijn!
Boeiend! Weten waarom maakt een bezoek nog waardevoller!❤️
In 1336 beklom Francesco Petrarca de Mont Ventoux. Zijn tocht en beschrijving benadrukken niet alleen het spirituele karakter van de berg, maar ook de fysieke impact van de hoogte van de Mont Ventoux.
Zijn verhaal draagt bij aan de mythische status van de Kale Berg.
httpsww://www.dekaleberg.nl/lezen/verhalen-van-fietsers/diverse-verhalen/met-petrarca-op-vakantie