Hoog op een kalkstenen heuvel in de Luberon ligt Lacoste. Een dorp van smalle straatjes, verweerde gevels en fraaie deuren die de tijd lijken te trotseren. Wie er vandaag doorheen wandelt, merkt al snel dat Lacoste meer is dan een pittoresk Provençaals dorp. Het is een plek waar geschiedenis, kunst en macht elkaar op een bijna tastbare manier ontmoeten.
update 24 juni 2026
School of Arts
Lacoste heeft zichzelf de afgelopen decennia opnieuw uitgevonden. Dat is niet vanzelf gegaan. Al sinds de vijftiende eeuw trekt het dorp kunstenaars aan, aangetrokken door het bijzondere licht van de Provence, de stilte en de ruwe schoonheid van het landschap. In de twintigste eeuw was het de Amerikaanse kunstenaar Bernard Friem die als eerste de potentie van Lacoste opnieuw zag. In 1958 kocht hij er enkele vervallen huizen en begon ze te restaureren. In 1970 richtte hij de Lacoste School of Arts op. Een bescheiden, idealistische plek waar kunst en omgeving in elkaar overvloeiden.
Savannah College of Art neemt over
Toen die school rond de eeuwwisseling in zwaar weer terechtkwam, kwam hulp uit onverwachte hoek: het Amerikaanse Savannah College of Art and Design (SCAD), kortweg SCAD.
Sinds 2002 heeft SCAD in Lacoste niet alleen het onderwijs voortgezet, maar ook een aanzienlijk deel van het dorp gerestaureerd. Meer dan dertig historische panden, ateliers, studentenwoningen, expositieruimtes kregen nieuw leven. De campus is geen afgebakend terrein, maar verspreidt zich als een fijnmazig netwerk door het dorp. Juist dat maakt de aanwezigheid van SCAD zo bijzonder: je ziet nauwelijks waar het dorp ophoudt en de ‘campus’ begint.
Transformatie
Wanneer ik door Lacoste loop, valt me steeds weer op hoe subtiel die transformatie zichtbaar is. Een oude stenen gevel blijkt een atelier. Een eeuwenoud huis herbergt studenten. Een klein winkeltje blijkt shopSCAD te zijn. Alles lijkt op te gaan in de bestaande structuur.
In de smalle straatjes van Lacoste lopen verleden en vernieuwing ongemerkt in elkaar over. Tussen oude gevels, het Café des Artistes en de shopscad is nauwelijks te zien waar dorp eindigt en campus begint.
“Nieuwe ideeën hebben oude gebouwen nodig”
En dat is geen toeval. SCAD heeft bewust gekozen voor behoud van architectonische integriteit: niet door het verleden te bevriezen, maar door het te laten functioneren in het heden. Paula Wallace, oprichter van SCAD, zei daarover dat oude gebouwen studenten leren hoe ideeën generaties kunnen overleven. Het doet denken aan de beroemde uitspraak van stadsdenker Jane Jacobs: “Nieuwe ideeën hebben oude gebouwen nodig.”
Ruim 100 studenten per semester
In Lacoste krijgt die gedachte letterlijk vorm. Studenten uit de hele wereld leven er tijdelijk in huizen die soms eeuwen oud zijn. Ze tekenen, filmen, schilderen en ontwerpen binnen muren die door generaties vóór hen zijn gebouwd. Dat geeft het dorp een bijzondere spanning: het verleden is hier een actieve deelnemer aan het heden.
De komst van Pierre Cardin
Diezelfde spanning werd nog verder versterkt door Pierre Cardin. Toen Cardin in 2000 het kasteel van de markies de Sade kocht, samen met tientallen huizen in het dorp, bracht hij een tweede culturele golf op gang. Waar SCAD zich richtte op onderwijs en restauratie, bracht Cardin spektakel, prestige en internationale zichtbaarheid. Zijn jaarlijkse festival trok bezoekers van over de hele wereld en gaf Lacoste een bijna mythische culturele allure. Samen maakten SCAD en Cardin van Lacoste iets zeldzaams: een dorp dat niet museaal werd, maar artistiek actief bleef.
Rond het Château de Lacoste vormen ruïnes, bronzen sculpturen en de festivalruimte samen het culturele hart van het dorp.
Wie een dorp redt, verandert het ook
En toch is dat niet het hele verhaal. Want wie een dorp redt, verandert het ook. Die gedachte dringt zich onvermijdelijk op wanneer je door Lacoste loopt. Achter de gerestaureerde gevels schuilt ook een ander verhaal: dat van stijgende huizenprijzen, verdwenen bewoners en een gemeenschap die kleiner werd. Sommige inwoners voelden zich in de eerste jaren na de grote overnames vervreemd in hun eigen dorp. Niet omdat het lelijker werd, integendeel, maar omdat het stiller werd. Het vertrouwde sociale leven verdween. Alsof de schoonheid een prijs had.
Dat maakt Lacoste zo fascinerend. Het dwingt tot een ongemakkelijke vraag: wanneer wordt behoud een vorm van transformatie? En wanneer verandert culturele redding in culturele vervanging?
Ik merk dat ik daar in Lacoste steeds over nadenk. Want het dorp voelt levend, creatief en uitzonderlijk verzorgd. De exposities, de ateliers, de studenten: ze geven het een energie die je in veel Provençaalse dorpen allang niet meer vindt. Tegelijkertijd voel ik ook de afwezigheid van iets dat moeilijk te benoemen is: het gewone, alledaagse leven dat in andere dorpen zo vanzelfsprekend is.
Misschien is dat de paradox van Lacoste. Het dorp is niet verloren gegaan aan verval, maar gered door vernieuwing. En juist daardoor is het onvermijdelijk iets anders geworden. Misschien is dat geen verlies, maar evolutie. Of misschien zijn beide waar. Wat Lacoste in ieder geval laat zien, is dat kunst en cultuur nooit neutraal zijn. Ze bewaren niet alleen geschiedenis; ze herschrijven haar ook. En in dat spanningsveld tussen traditie en verbeelding, tussen gemeenschap en ambitie ligt voor mij de schoonheid van Lacoste.
Een brief uit de Provence.
Ontvang elke maand verhalen, bijzondere plekken en kleine ontdekkingen uit Zuid-Frankrijk. Ontvang de nieuwsbrief.
Het Café de France is al decennialang een vaste creatieve ontmoetingsplek in Lacoste, waar bewoners, bezoekers en studenten elkaar vinden.
Wat je niet mag missen in Lacoste
Voor wie Lacoste bezoekt, is het dorp klein genoeg om in een paar uur te verkennen. Dit zijn enkele plekken die het karakter van het dorp het best laten zien.
De smalle dorpsstraatjes
Het hart van Lacoste bestaat uit steile, kronkelende straatjes waar ateliers, woningen en kleine werkplaatsen in elkaar overlopen. Juist hier wordt zichtbaar hoe kunst en dagelijks leven in elkaar grijpen.
shopSCAD en de ateliers
Verspreid door het dorp vind je kleine expositieruimtes waar werk van studenten, oud studenten en kunstenaars wordt getoond en verkocht. Ze vormen een directe link tussen opleiding en publiek. Bezoek in iedere geval Cafe de L’Artiste, shopSCAD en Studio2.
Uitzichtpunten over de Luberon
Aan de rand van het dorp openen zich panorama’s over de Provence. Hier wordt duidelijk waarom kunstenaars zich hier al eeuwen laten inspireren door licht en landschap.
Het kasteel van de Sade
De ruïne van het kasteel van de markies de Sade torent boven het dorp uit. Het is een van de meest zichtbare symbolen van Lacoste en biedt uitzicht over de hele Luberon. Biedt festivalruimte en het kasteel zelf heeft een aantal fraai ingerichte kamers.
Café de France
Zonder restaurant de Sade en de Salon de Thé in het dorp te kort te doen, is Cafe de France ’the place to be’. Prachtig gelegen onderaan het dorp biedt het je een geweldig terras met overweldigend uitzicht over de Luberonvallei. Heerlijk om na een bezoek aan Lacoste een kop koffie te nuttigen, te lunchen of te dineren!
Belangrijke evenementen
Festival Pierre Cardin, 13-25 juli 2026
In de zomer krijgt Lacoste een extra culturele impuls met het Festival Pierre Cardin, dat van 13 tot en met 25 juli 2026 plaatsvindt in de Carrières du Château du Marquis de Sade. Het festival brengt film, jazz, theater, dans en concerten naar het dorp, met dit jaar onder anderen het Ted Rosenthal Trio, Vincent Dedienne, Sheila, het Ballet Julien Lestel en Angelin Preljocaj op het programma.
Informatie
Festival de Lacoste — Opéra dans les ruines du château du Marquis de Sade, Luberon
Mooi artikel! Wij fietsen veel naar Lacoste en lunchen steevast in “Café de France”. Ze kennen ons daar ondertussen 😉