Column: Heimwee

Bij een safari in Afrika klinkt altijd een duidelijke waarschuwing: verlaat nooit de jeep. Anders verslindt de luipaard je. Voor ons geldt inmiddels hetzelfde: verlaat nooit de Provence, anders verslindt de grote stad je.

Dat dacht ik toen ik ’s ochtends op het TGV-station in Avignon stond te wachten op de trein naar Parijs. Ik wilde mijn moeder bezoeken en had geen zin om in mijn eentje de 800 kilometer met de auto af te leggen. De TGV kwam op tijd en zat helemaal vol, zowel boven als beneden, beide treinstellen, meer dan duizend passagiers. En iedereen was ziek. Er werd gehoest, geniest, gesnoten en gepuft. In gedachten zag ik allerlei virussen om me heen zweven. Ik wist het al: dit gaat niet goed aflopen. In de metro tocht het, stinkt het, is het koud en vies. Ik heb er nu al genoeg van, ik wil terug naar de Provence!

Tegen de avond kom ik alleen aan bij ons huis. Het voelt vreemd, koud en donker. Gelukkig is mijn moeder blij me te zien. Ik koop bloemen, moet de graven op de begraafplaats verzorgen en vrienden bezoeken. De volgende dag ben ik ziek. Het moet wel een virus uit de TGV zijn. Ik denk aan de Provence, ben chagrijnig en kan niets doen. Ik kan mijn moeder immers niet besmetten. Ik neem paracetamol en rijd naar de supermarkt om fruit en groenten te kopen. Ik let niet goed op, er klinkt een harde klap en mijn buitenspiegel is verdwenen. Later hoor ik dat de schade 750 euro bedraagt. Verlaat nooit de Provence!

Mijn man belt. De hond eet niet meer, ligt de hele dag op mijn bed en heeft een depressie. Ik trouwens ook. Ik mis de zon, de warmte, de tuin en het zwembad. Mijn moeder zegt dat ik nu eindelijk maar weer naar Zuid-Frankrijk moet gaan. Ze wil niet dat ik haar aansteek. Dus vertrek ik weer naar de Provence, dit keer hoestend en snuivend. Ik breng de virussen weer terug in de TGV.

Op Gare de Lyon zie ik in de grote galerij de prachtige schilderijen uit de negentiende eeuw: Avignon, Marseille, Toulon, Menton. In die tijd was een reis naar het zuiden nog een luxe. En vandaag de dag eigenlijk nog steeds, denk ik, wanneer mijn man en mijn hond me in Avignon komen ophalen. Het is 25 graden en de zon schijnt. De hond springt uitgelaten om me heen. Waarschijnlijk dacht hij dat ik dood was. In de tuin bloeien de rozen voor de derde keer en het zwembad is nog steeds in gebruik.

’s Avonds komt wijnboer Coco langs. Hij heeft een fles Roundup bij zich, ook wel glyfosaat genoemd. “Dat geef ik jullie cadeau, dat heb je hier nodig”, zegt hij met een knipoog. Later hoor ik dat dit een voorrecht is, want in Frankrijk mogen boeren nauwelijks nog glyfosaat gebruiken. Coco weet dat en voorziet daarom al zijn vrienden van het felbegeerde gif.

De volgende dag krijgen we bezoek van Olivier, onze loodgieter. Hij moet ons helpen bij het aanleggen van de condenswaterafvoer van de toekomstige airconditioning. De leiding moet recht naar beneden lopen en uitkomen op de afvoer in de keuken. Dat is voor Olivier veel te ingewikkeld. “Waarom boren jullie niet gewoon een gat door de muur en laten jullie het water langs de buitenmuur naar beneden lopen?” Mijn man snakt naar adem. De muur is twee meter dik en van steen. En dan zou Olivier met zijn boormachine de halve muur aan gort slaan? En water langs de buitenmuur? Olivier vindt dat helemaal geen probleem.

Hij vraagt of we de verwarming al aan hebben. Daar is hij bijzonder trots op. Deskundig loopt hij door het huis, klopt op de radiatoren en prijst zijn eigen werk: “Ah, c’est solide” of “ah, c’est bien fait”.

Buiten ontdekt hij de glyfosaat. Hij wil weten hoe we daaraan komen. “Vroeger kon je in Frankrijk alles krijgen: rattengif, zoutzuur, Roundup, mierenvergif. Maar die idioten in Brussel moeten tegenwoordig alles verbieden.” Hij foetert op Brussel, vervolgens op Macron en daarna op de plunderaars in Parijs. Wat Olivier betreft hebben de Parijzenaars die rellen trouwens helemaal aan zichzelf te danken. “Eigen schuld. Kijk toch eens hoe ze hier in de Provence rondlopen”, zegt hij. “Ze zijn allemaal compleet gek. Ze moeten maar in Parijs blijven.”

De volgende dag gaan we tussen de middag lekker lunchen in een restaurant in Vaison-la-Romaine. Tegenover ons zit een voorname man met een donkerrode designbril en een kleurrijke zijden sjaal. Mijn Provençaalse reflex werkt onmiddellijk: die man ziet eruit als een Parijzenaar.

Hij spreekt ons aan en vertelt: “Ik ben professor aan het Lycée Henri IV.” In Frankrijk weet iedereen wat dat betekent: een gerenommeerd Parijs elitegymnasium. We knikken beleefd. Morgen moet hij weer terug naar Parijs. “Ik woon vlak bij het Louvre. Ik vind het daar steeds verschrikkelijker worden”, zegt de professor. “Mijn moeder woont in Crestet, dat ligt vlak bij Vaison-la-Romaine. Ik bezoek haar vaak en zeg altijd tegen haar: verlaat nooit de Provence.”

Ik zie het meteen: wij zijn bondgenoten.